Start

Routing en monitoring

1.Inleiding.

Dit onderdeel gaat over verschillende mogelijke opname setups bij homerecorders. De eisen staan vaak ver uit mekaar, als ook de werkwijze. Daarom gaan we in dit onderdeel een paar manieren zien hoe we verscheidene soorten opnamesetups het best configureren en aansluiten voor de gebruikte werkwijze.

2.Monitoring.

Zowat het belangrijkste bij een goede opname, is dat de persoon die zingt, rapt of speelt zichzelf en/of zijn instrument goed hoort. Dit kan in het geval van een zanger of rapper dmv een hoofdtelefoon, of in het geval van bv. een electrische piano/synth via de luidsprekers.
Bij homerecording onderscheiden we 3 types van monitoring routing:

  • Analoge monitoring: We gaan een externe, analoge mengtafel gebruiken om te horen wat we gaan opnemen. Hierdoor hebben we bv. geen last van de vertragingen (latency) die door een computer kan worden veroorzaakt, maar anderzijds horen we enkel wat er naar de computer of harddiskrecorder wordt gestuurd, dus hebben we geen idee hoe het op ons medium gaat klinken (kwam het te luid binnen eg. clipping? is er een ruis op die niet op het mengpaneel aanwezig was, etc.). Eerlijkheidshalve is dit in het digitale tijdsperk niet meer zo'n probleem. Eenmaal je setup goed is afgesteld en je zorgt ervoor dat je opname nooit in (de buurt van!) het rood komt, gaat je opname niet erg verschillen van wat je door het mengpaneel hoort.
  • Software monitoring: We gaan via het DAW programma dat we gebruiken monitoren, hoewel dit het meest logische lijkt is er een zwaar nadeel aan verbonden. Doordat we helemaal van de ingang van onze geluidsinterface, via de software, terug naar de uitgang moeten gaan, ontstaat er een vertraging. Naarmate we meer effecten en/of softwaresynths gaan veel softwareprogramma's deze vertraging (latency) verhogen om de vertraging die door zwaardere effecten wordt toegebracht te compenseren. Hierdoor is het vaak niet mogelijk een goede opname te maken vermits ons signaal dat we willen opnemen te laat via de monitoring in onze oren terugkomt. Ondanks dit grote nadeel, is deze optie zeker niet uitgesloten. Door een gering gebruik van zware effecten plugins tijdens de opnamefase, alsook bepaalde functies in de software die de vertraging tot een minimum houden tijdens de opname, en een krachtige PC met een goede geluidsinterface, kunnen we toch gaan gebruik maken van deze functie. Professionele pakketten zoals het zeer bekende Protools HD pakket, kan ook gebruik maken van software monitoring maar zonder het grote latency probleem. Deze gebruikt DSP-kaarten ipv de processor om zijn berekeningen te doen, hierdoor behoud hij altijd een lage latency, ongeacht of je plugin effecten toevoegt of niet. Hierdoor gebruik je je opnamesoftware als een digitale mixer waarbij je tijdens de opname de monitoring al kan voorzien van effecten zoals reverb en delay, of compressie, zodat de artiest een beter begrip heeft hoe de opname uiteindelijk zal klinken en hier mee rekening kan houden tijdens het opnemen. deze effecten worden niet mee opgenomen, je kan ze nadien perfect aanpassen vermits ze in real-time worden berekend op het 'droge' opname materiaal, en niet mee op de opname staan totdat jij het beslist. Dat is het grote voordeel van software monitoring.
  • Direct monitoring: Dit is uitgevonden als een soort compromis tussen analoge en software monitoring. Hiervoor heb je zoals bij software monitoring geen mengpaneel nodig. In feite gaat je geluidskaart werken als een onafhankelijk digitaal mengpaneel dat je dmv de bijgeleverde software kan bedienen. In plaats van door de DAW software te gaan, ga je dus signalen die binnenkomen in je geluidsinterface rechtstreeks terug naar buiten sturen. Het grote voordeel hiervan is dat je praktisch geen vertragingstijden hebt (die zijn er wel, maar zijn niet merkbaar door de geringe tijd dat dit process in beslag neemt). Hierdoor hoor je je signaal na omzetting naar digitaal, dus in principe 100% hetgeen je opneemt. Enige nadeel is dat je niet zoals bij software monitoring kan effecten bijvoegen tijdens de opname, hoewel bepaalde fabrikanten (zoals EMU met Patchmix dsp) dmv DSP chips op de geluidsinterface je toch in staat stellen effecten toe te voegen bij dit softwarematige digitale mengpaneel, hoewel dit vaak de zaken ingewikkelder maakt dan versimpeld. Direct monitoring is ook erg handig voor electronische muziek producers die met externe hardware keyboards en synthesizers werken. Zij kopen dan een geluidsinterface met meerdere ingangen en sluiten hierop hun externe synths op die ze dmv Midi controleren en mixen via de interne mixer van de geluidsinterface.

3.Setup Voorbeelden.

Kleine audio interface voor singer/songwriters, rappers en midi producers.

Singer/songwriter midicontroler setup

Een zeer typische hedendaagse homerecording setup voor, gaande van een rapper die op beats wil rappen, tot iemand die dmv een midicontroler en virtuele instrumenten muziek maakt en dit aanvult met zang, gitaar of andere opnames.
Deze mensen hebben geen behoefte aan een groot aantal in en uitgangen. meestal voldoen één a twee lijn/microfooningangen en een stereouitgang al helemaal. Kwa monitoring word hier meestal via direct monitoring gewerkt, of soms indien de projecten licht genoeg zijn, en de CPU zwaar genoeg om lage latency's te draaien, ook Software monitoring (rappers die op voorgemaakte instrumentals opnemen, of gitaristen met software ampsimulators bv.).
Het aansluiten van zo'n setup is erg straightforward en behoeft amper uitleg vermits zowel de ingangsapparaten als de luidsprekers op de interface wordt aangesloten. De handleiding van jouw interface zal jouw hier bij helpen.

Audio interface in combinatie met mixer

computer+mixer

Hier onderscheiden we weer een paar verschillende toepassingen.

Mixer in combinatie met een simpele interface

smallinterface+mixer

In dit geval gebruiken we de mixer voor zijn preamps en eventueel als monitorcontroler. We gaan uit van een interface met 2 tot 4 mono-ingangen.
Een goede manier van opnemen hierbij is indien de mixer subgroepen of bussen heeft. Deze hebben allemaal een eigen uitgang. Deze uitgangen sluit je aan op de ingangen van je interface. En de uitgang van je interface sluit je aan op het mengpaneel, op de tape ingangen, of simpelweg in 2 line-ingangen (opgepast voor feedbackloops!). Je speakers sluit je vervolgens op de control-room of masteruitgang van je mixer aan. 
Nu kan je dmv je bus of groep assignement bepaalde kanalen van je mixer naar een groep of bus sturen, die overeenkomt met een ingangskanaal van je interface. Dit is een enorm flexibele manier waarbij je niet vaak kabels moet verwisselen, waarbij je meerdere bronnen naar één ingang kan laten gaan en waarbij je de EQ en eventuele inserteffecten kan mee opnemen. Gewoon oppassen dat in je software je direct monitoring uitgeschakeld staat, anders loop je het risico op feedback loops.
Voor monitoring kan je dan gaan gebruik maken van je hoofdtelefoon uitgang van de mixer, of/en de Aux-pre sends voor een 2e mix voor bv. zanger(es), drum, gitaar, etc...
Dit valt dus duidelijk onder de noemer analoge monitoring.

Een tweede manier zijn de mixers direct-outputs te gebruiken (of de inserts te veranderen in direct-outs). Bij deze methode ga je meestal een kleine mengtafel (2 tot 4ingangen), zonder bussen hebben. Deze sluit je rechtstreeks aan op de lijningangen van je interface, en je speakers sluit je aan op de uitgang van je interface. Qua monitoring gaan we hetzelfde doen als in het eerste voorbeeld. Deze methode is vooral voor mensen die een kleine interface hebben, enkel voorzien van lijningangen of mensen die specifieke eisen hebben kwa mixer/preamp ze in hun interface laten komen.

Mixer in combinatie met een grotere interface

band-mixer

Hier gaan we uit van een audiointerface van 8 tot 24 ingangen (of meer). Deze setup is vooral handig voor bands die willen degelijke opnames maken in hun repetitieruimte.
Nu gaan we zoals in het vorige voorbeeld de mixer gebruiken met zijn direct-outs allemaal naar de verschillende ingangen van de interface om alle kanalen tegelijk opgenomen te kunnen laten worden. Hierbij gaan we best met analoge monitoring werken, teneinde meerder hoofdtelefoon mixes te kunnen maken voor de verschillende muziekanten, en vooral latency problemen te vermijden die het samenspel zouden kunnen beinvloeden.
Indien de mixer 8 of meer bussen heeft, is het gebruik van bussen ook een mogelijkheid, maar door de mixkracht van hedendaagse DAW software en de lage prijs van 8+ ingangs interfaces, word de laatste tijd meer en meer geopteerd voor het werken met direct-outs. Wederom ga je best de stereouitgang van je interface op je mixer aansluiten, en moet je dus oppassen dat je geen feedback loops creëert door je direct monitoring aan te laten staan.

Wat in deze opstelling ook mogelijk is, is om de verschillende kanalen terug één per één naar de mixer te laten komen, hiervoor heb je een mixer nodig met oftewel veel ingangen (dubbele van wat je gebruikt om op te nemen) of een In-line mixer. Ook impliceert dit dat je een interface hebt met evenveel ingangen als uitgangen. kwa monitoring veranderd er niets, alleen het mixen gaat analoog gebeuren en je uiteindelijke mix ga je op een aparte recorder moeten opnemen, of de master uitgang herpatchen naar twee ingangen in je interface om je stereomix terug op te nemen in de DAW software. Het voordeel van deze setup zit hem vooral bij mensen die uit gewoonte of uit passie voor de klank van analoog, zo willen werken. Niet iedereen houdt nu eenmaal van mixen met een muis of plugins.