Start

Audio-interfaces

Tascam US-122Tussen de begrippen "geluidskaart" en "interface" bestaat behoorlijk wat verwarring. In wat volgt zullen we de term "geluidskaart" enkel nog gebruiken voor on-board soundchips of interne kaarten zonder breakout box. Zodra er externe hardware mee gemoeid is, zegt de term "interface" veel beter waar het om gaat.

De interface is, samen met je computer en je DAW, het hart van je studio en het meest bepalend voor de kwaliteit van je opnames. Afhankelijk van wat je ermee wil doen, heb je de keuze tussen simpele, relatief goedkope interfaces met een paar ingangen tot duurdere interfaces met tien of meer aansluitingen.

Nu komt het er dus op neer te bepalen waar je de interface voor gaat gebruiken. Algemene regel: per microfoon/instrument die/dat je tegelijkertijd wil opnemen, heb je een ingang nodig. Voor microfoons moet dat een ingang met een preamp (voorversterker) zijn, voor instrumenten een instrumenten- of lijningang (afhankelijk van het instrument). Je kan ook kiezen voor een geluidskaart zonder preamps/instrumenten-ingangen, maar dan ga je extra geld moeten spenderen aan voorversterkers en/of DI-boxes.

Werk je veel met midi, dan kijk je best of de interface die je kiest ook beschikt over midi-I/O (alhoewel veel midi-controllers tegenwoordig via USB werken. Met een speciale verloopkabel kan je trouwens je Gameport omvormen tot MIDI-poort).

Eenmaal je bepaald hebt hoeveel ingangen en uitgangen je nodig hebt, is het tijd om een ander aspect van de interface te bekijken, namelijk de convertoren. De kwaliteit van de convertoren bepaalt voor een groot deel de kwaliteit van je opnames (de gebruikte microfoons en de opnameruimte zijn andere belangrijke factoren). Een interface bevat doorgaans AD- en DA-convertoren. Convertoren zijn de electronische componenten die verantwoordelijk zijn voor de omzetting van analoge ("hoorbare") audio naar digitale gegevens (AD-convertor), of andersom (DA-convertor). De AD-convertoren bepalen dus de kwaliteit van je opnames, terwijl de DA-circuits nogal wat invloed uitoefenen op de kwaliteit van je eindmix.

Afhankelijk van de manier waarop de interface met de computer verbonden wordt, onderscheiden we een drietal typen setup:

  • Interne PCI(e) geluidskaart
  • Externe Firewire interface
  • Externe USB interface

Vanuit technisch oogpunt zijn PCI(e) of Firewire meer geschikt voor het transfereren van audio dan USB. Zonder op de details in te gaan: PCI (e) en Firewire werken parallel, USB serieel. PCI(e) en Firewire hebben 'reserve bandbreedte' mogelijkheden, USB niet. Met PCI(e) en Firewire kun je lagere latency halen, USB is wat dit betreft soms minder betrouwbaar, zeker als je meerdere USB apparaten gebruikt (shared bus)). USB interfaces zullen vaak worden aangeraden als instapmodel, maar het is nuttig dat je je bewust bent van de nadelen.

Aan de andere kant is het ook niet zo dat USB niet geschikt is voor een beginnerssetup. USB interfaces bieden bepaalde voordelen. USB is bijvoorbeeld mobieler dan PCI(e): je kan een USB interface gemakkelijk afwisselend aansluiten op verschillende computers. USB aansluitingen vind je op elke computer, ook laptops, terwijl PCI slots het inbouwen van een interface in een desktop vereisen. Een ander voordeel is dat de meeste USB interfaces beschikken over ingebouwde voorversterker(s) of preamp(s): die heb je nodig als je wil opnemen met behulp van een microfoon. Als je een PCI(e) kaart aanschaft zul je daarvoor een losse preamp moeten kopen, die dan wel weer het voordeel biedt dat je makkelijker je setup kan uitbouwen door een losse component te vervangen (betere preamp aanschaffen bijvoorbeeld).

Firewire heeft net als USB het voordeel t.o.v. PCI(e) dat de aansluiting aan de computer, extern plaatsvindt en dus is een Firewire device ook mobiel en flexibel te gebruiken. Ook zit er vaak één of meerdere preamps in de Firewire interface. Vanuit technisch oogpunt is Firewire meer geschikt voor audio data transfer, maar daar betaal je dan ook een meerkost voor. Het is wel belangrijk ermee rekening te houden dat niet elke computer beschikt over een Firewire aansluiting.

Interfaces uit de iets hogere prijsklasse hebben vaak meer in- en uitgangen en betere convertoren. Deze interfaces beschikken ook vaak over digitale ADAT lightpipe-aansluitingen (http://en.wikipedia.org/wiki/ADAT), waardoor het aantal in- en uitgangen met 8 of soms 16 stuks kan worden uitgebreid.

Als je condensatormicrofoons wil gebruiken (zie kopje microfoons), dan heb je een interface nodig die fantoomvoeding (Phantom power) ondersteunt. Let daar dus goed op als je condensatormicrofoons gebruikt of wil gaan gebruiken in de toekomst!

Wat voor jou de beste keus is, hangt af van je setup, wat je precies wilt (wil je opnames maken, phantom power, MIDI etc.) en van je budget. Als je een laptop / notebook of macbook hebt, zul je extra alert moeten zijn op welke type devices ondersteund worden. Sommige laptops hebben geen Firewire bijvoorbeeld. Je kan daar best ook op letten bij de aanschaf van een laptop / notebook / macbook, die bij voorkeur over Firewire en/of Cardexpress mogelijkheden beschikken.

Bij de aanschaf van een interface moet je ook even kijken of je besturingssysteem de interface ondersteunt, ofwel of er drivers voor beschikbaar zijn. Met name als je Ubuntu | Linux gebruikt of eventueel wil gaan gebruiken zul je dit van tevoren nauwkeurig moeten checken (zie verder in deze gids onder besturingssysteem). Zelfs al ben je van plan gewoon enkele ideeën op te nemen op een windows PC, heb je een interface nodig met een ASIO-driver. Daar is geen ontkomen aan. ASIO (Audio Stream Input Output, zie http://en.wikipedia.org/wiki/Audio_Stream_Input/Output) is een driver-model ontwikkeld door Steinberg, dezelfde mensen die het VST-protocol ontworpen hebben. Deze driver zorgt ervoor dat de latency (vertragingen van de audio, bijvoorbeeld het tijdsverschil tussen het indrukken van een toets en het moment dat je het geluid te horen krijgt door je luidsprekers) van je systeem zo klein mogelijk blijft. Dit is vooral van belang bij het opnemen van audio en bij het werken met plugins. Voor diegenen die niet over het geld beschikken om een degelijke interface te kopen, is er een algemene ASIO-driver te downloaden, genaamd ASIO4ALL (zie Google) die met de meeste consumer-geluidskaarten vrij goed werkt.

Een ander punt waar je eventueel nog rekening moet houden is de levering van software bij interfaces. Bij sommige interfaces wordt software geleverd, vaak een wat beperktere versie van een bekend pakket, zoals Sonar LE, Cubase LE of ProTools LE. Deze kan een rol spelen in je keuze, als je interesse hebt om later met de grote versie van één van deze pakketten aan de slag te gaan. Aan de andere kant, bedenk ook dat je voor een relatief lage prijs (rond de 50 euro) al goede software hebt zoals Reaper, Renoise, EnergyXT, terwijl andere pakketten gratis zijn zoals bijvoorbeeld Ardour (op Mac OSX).

Om je te helpen een geschikte interface aan te schaffen, zetten we tot slot voor de drie mogelijkheden (PCI(e), USB, Firewire) wat opties op een rijtje die qua prijs en/of kwaliteit aantrekkelijk zijn:

PCI(e) (+ preamp)

  • PCI(e) geluidskaarten: M-audio audiophile 24/96, Delta 44, Delta 66, Delta 1010(lt), of een ESI of EMU kaart enz.;

USB:

  • Edirol UA-25EX
  • Tascam US-122
  • Lexicon Alpha en Omega
  • M-audio Fast Track
  • Alesis IO|2
  • enz.

Firewire:

  • Echo Audiofire 2 of 4 of Gina 3G
  • M-Audio ProFire Lightbridge of 610
  • PreSonus Firebox
  • Focusrite Saffire Pro 24
  • Edirol FA-66
  • MOTU 8PRE
  • enz.

Sommige interfaces beschikken niet over eigen preamps (vooral bij PCI kaarten is dat het geval). Je kan dan dan kiezen uit een lange lijst externe preamps:

  • M-audio audio buddy, 
  • Presonus tubepre,
  • M-audio DMP3,
  • Studio Projects VTB1,
  • Presonus Bluetube DP,
  • Presonus digimax D8
  • Focusrite octopre LE
  • enz. (keuze ook afhankelijk van aantal I/O dat je nodig hebt)

Er bestaan erg veel interfaces, en al evenveel meningen... Je zal dus ZELF ook onderzoek moeten doen, naar wat het beste is voor jouw situatie! Wil je meer weten over de verschillende geluidskaarten, preamps en interfaces, dan kun je natuurlijk altijd een goede audio/muziek winkel binnenlopen en daar om advies vragen. Verder kan de zoekfunctie op homerecording.be of een zoekmachine op het internet je meer informatie verschaffen. Zoek bijvoorbeeld naar interessante (en liefts objectieve) reviews. Een uitstekende review website is over het algemeen http://reviews.harmony-central.com/

Uiteraard kun je ook kijken op een website voor tweedehands spullen of op het markplaats gedeelte van homerecording.be. Een PCI(e) kaart, preamp, Firewire device of USB interface die nieuw te duur voor je is, wordt daar misschien tweedehands aangeboden aan een kostprijs die voor jou wel haalbaar is.