Ik was al enkele maanden aan het denken om me een portable recorder aan te schaffen. Na lang wikken en wegen, reviews lezen, fagmenten beluisteren, fora uitspitten, meer reviews lezen,... is de beslissing enkele weken geleden gevallen om voor de Edirol R-09 te kiezen. Gezien de groote interesse op het forum voor dit soort recoders, vermoedde ik dat het voor sommigen wel nuttig zou zijn om over de Edirol R-09 een review te schrijven. Temeer omdat hier vooral de Zoom H4 aan bod komt, en er bitter weinig over de alternatieven te vinden is.
Waarom
Ik volg momenteel een opleiding accordeon aan het conservatorium in Antwerpen, en ben ook bezig met componeren en songwriting. Daarom was ik al langer aan het zoeken naar een oplossing om mijn accordeonspel en songs “kwalitatief” en op een eenvoudige manier op te nemen. De interesse om daarom een homestudiootje te beginnen was zeer groot, alleen was het wat kostelijk voor een student. De logische oplossing leek dus een portable recorder.
Aanvankelijk leek het de Zoom H4 te worden, maar door verschillende factoren (o.a. niet leverbaar bij de lokale muziekhandel en veel collega's die een Edirol hebben en er zeer tevreden over zijn), heb ik uiteindelijk toch voor de Edirol R-09 gekozen.
Wat
Product: Edirol R-09 (firmware v1.20)
Beknopte omschrijving: Een compacte recorder met ingebouwde stereo-condensator microfoon die in wave of mp3 opneemt op een SD-geheugenkaart.
Aankoop: 26 oktober 2007 bij PMS Tenuto in Tienen
Prijs: €360 (speciale aanbieding)
Inhoud van de verpakking: R-09, USB-kabel (1m), adapter voor gebruik via het lichtnet, 64 mb SD-geheugenkaart, engelstalige documentatie (handleiding, praktische gids). Een nederlandstalige handleiding zat niet in de doos maar ik heb deze er wel apart én gratis bijgekregen.
Bouw
Bij het openen van de doos werd snel duidelijk dat dit een zeer licht en compact toestel is. De afmetingen bedragen 62,6 x 102 x 29,1 mm, waarmee het bijna helemaal in m'n handpalm past. Inclusief baterijen en SD-kaart zet het toestel ongeveer 150g op de weegschaal, zonder batterijen slechts de helft.
Hoewel het er op het eerste zicht allemaal wat plastiekerig uitziet, voelt het toestel toch stevig en robuust aan. Enkel het klepje waaronder de baterijen, SD-kaart en USB-aansluiting schuil gaan lijkt mij ietwat fragiel. Om te vermijden dat de batterijen uit het toestel vallen wanneer je de SD-kaart vervangt, of het via USB op je computer aansluit, gaat het klepje in twee maal open. Eerst schuift het open zodat je aan de SD-kaart en USB-connector kan. Wil je bij de batterijen komen, dan moet je nog een knopje naar links verschuiven en terwijl de klep verder naar achter schuiven. Dit is echter gemakkelijker gezegd als gedaan, het klepje stroeft nogal en ik heb nog steeds schrik dat ik op een dag dat klepje ga afbreken.
Hoewel er toch relatief veel knoppen en schuifjes op het toestel staan, komt het niet overladen over en is de bediening zeer intuïtief. Vooraan bevinden zich 3 kleine knopjes voor het menu, reverb (bij playback) en de afspeelmodus. Daaronder staat de REC knop centraal met daarrond de play/pause, vorige, volgende en stop knop.
Ook bevinden er zich vooraan een 128x64 pixel schermpje en een Peak-indicator
Aan de linkerkant bevinden zich de powerknop, twee knoppen om het inputvolume te regelen en de netstroom aansluiting.
Aan de rechterkant is er een mini-jackingang voor een hoofdtelefoon (niet meegeleverd), twee knoppen om het playbackvolume te regelen en een hold-schakelaar.
Aan de achterkant bevinden zich vier schakelaars:
- AGC On/Off; Agc staat voor auto gain control, en zorgt ervoor dat alles ongeveer even luid wordt opgenomen. Eerder geschikt om vergaderingen en dergelijke op te nemen, zo worden alle stemmen ongeveer even luid opgenomen ongeacht of men zich ver of dichtbij de microfoon bevindt. Voor muziek op te nemen is dit uiteraard minder geschikt omdat dan alle dynamiek verloren gaat.
- Ext mic type Mono/Stereo; Indien er een externe microfoon wordt aangesloten dien je hier in te stellen of het om een mono of stereo exemplaar gaat.
- Low cut On/Off; een functie die ervoor zorgt dat lage tonen worden weggefilterd. Bijvoorbeeld om bij een buitenopname de storende ruis van wind die recht in de microfoon blaast te verminderen.
- Mic Gain Low/High; Hiermee kan je de gevoeligheid van de microfoon instellen. Wanneer je een luid liveconcert opneemt zal je deze op Low willen zetten. Bij opname van een akoestisch instrument zal je High prefereren.
Bovenaan zijn er twee mini-jackingangen; één voor een externe microfoon en één line-in.
Werking
Om op te nemen volstaan twee eenvoudige drukken op de Rec-knop. Na de eerste keer gaat er rond de Rec-knop een rode rand flikkeren. Nu kan je het input volume instellen aan de hand van de volumemeters (L en R) die op het scherm af te lezen zijn, en de peak-indicator. Eenmaal dit is afgesteld volstaat een tweede druk op de rec-knop, de rode rand blijft nu continu branden en je bent aan het opnemen.
Ook de andere functies laten zich zeer intuïtief bedienen. De R-09 bezit een heel aantal functies om bestanden te hernoemen, kopiëren, in mappen te plaatsen,... Ook wat betreft het afspelen is de R-09 goed voorzien; terug- en vooruitspoelen, een zelf in te stellen deel van een nummer herhalen, een nummer in z'n geheel herhalen, een map herhalen, shuffle. Tijdens het afspelen kan je ook de reverb-functie inschakelen. Hier zijn vier mogelijkheden: Hall 1, Hall 2, Room en Plate. De reverb wordt altijd afzonderlijk toegepast, het bestand blijft altijd ongewijzigd. Het is niet mogelijk om de reverb permanent toe te passen.
Het overzetten naar de pc verloopt via een snelle USB 2.0 verbinding, en je hoeft geen extra drivers of dergelijke te installeren. De R-09 wordt herkend als een extern opslagmedium net alsof je een USB-stick zou ingeplugd hebben.
Wat technische data
Hiervoor verwijs ik graag naar de officiële website
EDIROL R-09 24-bit WAVE/MP3 Recorder :: Specifications. Ik zou dit ook kunnen overtypen maar dat heeft weinig zin als het reeds duidelijk te vinden is. Bijgevoegd kan je ook een schema vinden hoelang je met welke instellingen kan opnemen op de verschillende formaten SD-kaartjes.
Wat natuurlijk iedereen wil weten
Hoe klinkt hij? Gedurende de enkele weken dat ik de R-09 in mijn bezit heb heb ik hem nog niet heel uitgebreid kunnen testen, toch niet wat betreft verschillende instrumenten, full band,...
Wel heb ik er reeds uitvoerig mijn accordeon op losgelaten en moet zeggen dat ik zeer aangenaam verrast was. Ik heb hiervoor twee stukken met uiteenlopende registraties gekozen. Dit om te kijken hoe de ingebouwde microfoons op het toch wel zeer brede spectrum van het accordeon reageren. Van de allerlaagste bassen tot de zeer hoge octaveringen (d.m.v registratie) in de melodiekant. Ook tussen de zachte pianonissimopassages en de zeer luide fortissimo's met alle registers open ligt een ontzettend verschil. De zachte passages moeten nog steeds duidelijk blijven, ook al is het opgenomen met een laag input-level zodat die enkele luide noten niet oversturen.
Beide stukken zijn opgenomen vanop een afstand van +- 80cm met als input level 6 (kan tot 30), AGC: 'Off', Mic gain: 'High' en Low Cut: 'Off'. De opname-instellingen waren als volgt: Sample Rate: 44;1 kHz en Rec-mode WAV-16bit. Daarna via de pc omgezet naar MP3 - 192kbps.
Ik merk dat de volledige opnamen op een andere pc staan, deze zal ik morgen zo snel mogelijk uploaden. Hier alvast enkele fragmenten (MP3 - 128kbps).
Daarnaast heb ik vorige week even snelsnel een opname gemaakt van een idee voor een nieuwe song, om naar de groepsleden door te sturen. Eerst is de accordeon opgenomen, dan de zang. Daarna heb ik deze met audacity samengevoegd. De timing is niet altijd 100% correct, maar nogmaals, het was slechts bedoeld als ruwe schets. Hierbij de accordeonpartij, zangpartij en beiden samen. Opgenomen met de zelfde instellingen als hierboven, maar dan gecomprimeerd naar MP3 - 128kbps
Mijn mening hierover
Ik ben zelf geen pro wat audio en audio-kwaliteit betreft, maar over het algemeen kan ik zeggen dat ik van deze Edirol R-09 zeer aangenaam verrast ben. De kwaliteit van het geluid overtreft mijn verwachtingen voor zo'n toestel ontzettend. Van zeer lage tot zeer hoge frequenties, alles wordt getrouw opgenomen en weergegeven. Ook heb ik bijna nooit achtergrondruis of dergelijke waargenomen, enkel wanneer je het volume danig opschroeft kan je wel wat ruis horen. Maar bij een normaal volume heb ik hier nog nooit last van gehad.
Kortom; ik heb absoluut geen spijt dat ik voor deze Edirol R-09 gekozen heb, en ik zal er in de toekomst nog ontzettend veel plezier aan beleven.
Bijlagen
Blijkbaar is er een limiet van 8 bijlagen per post, ik zal dus de resterende foto's en fragmenten in de volgende posts plaatsen.
Zoals je kan zien op de foto's was het al aardig donker, daarmee dat ze én donker uitvallen én soms wazig zijn. Ik zal proberen morgen wat foto's bij daglicht te nemen.
Als er iemand de foto's op volle resolutie wil, of de fragmenten ongecomprimeerd, laat maar iets weten en er kan voor gezorgd worden. Ook als je een foto of close-up van een bepaald onderdeel wenst.